Double Face: vernieuwing in de mode? Niet voor nu.

We love: Odette Berghmans

Vernieuwing in de mode? Niet voor nu.

Wie de Belgische mode al een tijdlang van nabij volgt, kent Odette Berghmans (57) als het creatieve brein achter het voormalige dameskledinglabel Odette en ville. Verder is ze een vrouw met een uitgesproken liefde voor schoonheid. Zowel in de kunst- als de modewereld laat Odette een signatuur achter dat kan omschreven worden als geïnspireerd, intelligent en eigenzinnig. En getalenteerd, dat natuurlijk ook. Redenen genoeg voor Jacki Collet om haar te vragen naar het belang van mode in de maatschappij van nu.

“Volgens mij is mode een manier om je persoonlijkheid in de verf te zetten, om je innerlijk zichtbaar te maken. Het is een samenvatting van alles wat inspireert: de natuur, een blad in de wind, de kleuren van bloemen, rimpelingen in het zand, dieren,... Maar ook films, theater, interieur, design, exposities, mensen op straat. Teveel om op te noemen eigenlijk. Mode gaat over schoonheid en mooie dromen. Het is zowat mijn belangrijkste uitlaatklep.”




Mode als graadmeter
Daarnaast, en niet het minst, beschouwt Odette mode als een cruciale graadmeter voor de samenleving. “Mode heeft een vinger aan de pols. Ze reageert nauw op maatschappelijke gebeurtenissen, hekelt foute toestanden en zoekt steevast naar oplossingen voor een betere wereld. Mode zou altijd avant-garde en vernieuwend moeten zijn. Vaak genoeg laten de huidige modeacademies en -scholen, net zoals de gespecialiseerde pers deze taak resoluut links liggen. Ze onderzoeken nauwelijks de indrukwekkende draagkracht van mode. Ik denk dat de hedendaagse mode daarom al lang niet meer is wat het moet zijn. Ze is niet vooruitstrevend genoeg. Niets draait nog om kleren, stoffen en vormen! Ook de toename van de fast fashion zorgt voor een enorme verarming, net zoals het feit dat de textielindustrie één van de meest vervuilende industrieën ter wereld is. Er is dus werk aan de winkel. Ik sluit me volledig aan bij de visie van Lidewij Edelkoort (wereldwijd de meest invloedrijke trendwatcher en - onderzoeker) op het manke ‘fashion system’ van nu.”

Edelkoort: ”Ik hou van de mode en daarom moest ik deze tekst schrijven die 'anti-fashion' heet. In dit manifest constateer ik dat er een radicale verandering heeft plaatsgevonden in de mode die het huidige ‘fashion system’ geheel obsoleet heeft gemaakt. Het begint bij het onderwijs. De scholen en modeacademies blijven jonge leerlingen leren om catwalkdesigners te worden, diva’s. Men blijft hen doen geloven dat ze de missie hebben om een buitengewone persoonlijkheid te worden, die door niemand ooit geëvenaard zal worden. Met andere woorden, de scholen blijven het individualiteitsprincipe bijbrengen aan jongeren die in een wereld zijn opgegroeid met sociale netwerken, waarin alles gebaseerd is op het delen, op gezamenlijke creaties. Het is dus een feit dat het onderwijs op modegebied achterhaald is.”

"Het is per slot van rekening voor het eerst in de geschiedenis dat de mode, die vooruit zou moeten lopen op de tijd, niet in staat is om zich aan te passen aan haar tijd. Men leert leerlingen om kleine Karls te worden, om zich bezig te houden met de modeshow, de catalogi, de communicatie, de foto’s. Dat alles in drie jaar. En uiteindelijk wordt er in deze drie jaar niet veel tijd besteed aan de kledingstukken, die zijn verworden tot slechts een van de vele onderwerpen. De situatie van de ateliers die geofferd zijn op het altaar van de globalisering maakt het leren van technieken nog moeilijker, wat ertoe leidt dat men tegenwoordig fashion designers opleidt die de stoffen niet kennen, die niet weten hoe de textielindustrie werkt, noch hoe vezels reageren. Binnenkort zullen we alleen nog maar popeline en jersey kennen, voor de rest van ons leven. Dat vind ik angstaanjagend.”

Ook de pers krijgt lik op stuk met snijdende opmerkingen over het gebrek aan algemene kennis op moderedacties: "Ik heb bijvoorbeeld in belangrijke tijdschriften als Vogue of Marie-Claire jubelende
aankondigingen gezien over de terugkeer van bedrukte stoffen. Doe jullie huiswerk, beste redactrices, en praat niet over bedrukte stoffen als het om jacquard gaat!” aldus Edelkoort.

De rest van het manifest komt uit dezelfde hoek: het publiek moet gewaarschuwd worden voor het feit dat goedkopere kleding (die – en dat noemt Edelkoort het toppunt van belachelijkheid – de luxe codes kopieert) gemaakt wordt in landen waar de arbeiders worden uitgebuit; het belangenverlies dat eruit voortvloeit voor de lokale knowhow; het onverantwoordelijke gedrag van de media die beroemdheden ophemelen wanneer ze nooit twee keer dezelfde outfit dragen. Het feit dat designers er door marketing toe zijn gebracht om een kledingstuk te beschouwen als eenvoudig accessoire in dienst van andere accessoires, zoals tassen en schoenen. "Als jullie een lijst maken, zien jullie dat er geen ontwerpers meer zijn die echt mode creëren. En dat doodeenvoudig omdat de marketing de mode-industrie gedood heeft door die uit te buiten, door de designers een vreselijk stressvol bestaan te geven (ze moeten alles doen) waarbij hun originaliteit opgeofferd wordt; door de markt te verzadigen met producten die gemaakt zijn om mooie foto’s en veel ‘vind- ik-leuks’ te verkrijgen, ten koste van kleding gemaakt om te dragen."

Aandacht voor eigenheid
Toch hoopt Odette voorzichtig op een toekomst in schoonheid: “Er staat stilaan een nieuwe groep op, voornamelijk jonge mensen die de bestaande gang van zaken aan de kaak stellen. Zij denken duurzaam en ecologisch. Leggen de nadruk op lokale productie en verkoop. Ze gaan voor kleinschaligheid met meer unieke stuks tot gevolg. Het is een opmerkelijke evolutie die ik alleen maar toejuich. Een ommezwaai waaruit gaandeweg weer meer aandacht voor esthetiek, vormen, materialen en kleuren ontstaat. Ook het ambacht wordt langzaam maar zeker in ere hersteld. Steeds meer mensen zullen de voorkeur geven aan kwaliteit boven kwantiteit. Je kan je bijvoorbeeld weer piekfijn opkleden voor een gelegenheid. Mode wordt terug iets om van te dromen. Laat deze vooruitstrevende, doordachte wending geen maat voor niets zijn.”

Plan van aanpak
Hoe Odette de modewereld het liefste ziet evolueren? “We zullen met z’n allen meer dan ooit moeten recycleren en customizen. Pas dan kunnen we het hoognodige, doorslaggevende verschil maken. Ideaal zou zijn als alle schakels uit de mode-industrie samenwerken: producenten ontwikkelen manieren om te recycleren, consumenten beslissen zelf over de kleuren en stoffen van hun voorkeur, 3D-printers worden gemeengoed en laten ons toe om uniekere en meer persoonlijke kleding en schoenen te realiseren én te dragen. De massale productie van kleding verdwijnt voorgoed uit ons systeem. Mode en kunst groeien naar elkaar toe en slaan de handen in elkaar voor een schonere wereld. In iedere zin van het woord.”

Tekst: Elke Peeters
Foto: Odette Berghmans



Populaire posts