zondag 22 november 2015

Jan Walgrave stelt een vraag (en geeft meteen het antwoord)

Is een trouwring een liefdesring ?

Dat kan, maar dat moet niet. In vroegere tijden droeg alleen de – uiteraard getrouwde - vrouw een trouwring. Die ring moest aantonen dat de vrouw al “bezet” was. De mannenmaatschappij legde de ring op aan de vrouw, maar vond het niet nodig om er zelf een te dragen… Vanaf het einde van de 18de eeuw werden ook stilaan de echtgenoten met goud “geringd”. Soms gebeurde dat met een dubbele of “bifilaire” trouwring: twee gouden ringen die met een scharniersysteem in mekaar passen en één vormen: symbool voor de eenheid van het huwelijk. Je kon dus die twee ringen scheiden en als echtpaar er elk een aandoen: een soort overgangsgebruik, dat wel tot diep in de 19de eeuw heeft bestaan. 
De trouwring bestond al bij de oude Egyptenaren. Ze zouden gekozen hebben voor een ring als huwelijksteken omdat een gesloten ring symbool was van de eeuwigheid; een huwelijk is toch “voor altijd” ? Toen ook al ! 

De oude Romeinen kenden het gebruik om soms een ring met daarop een sleutelvorm aan de bruid te schenken: van nu af aan was ze de meesteres van het huis, dus beschikte ze over de sleutels. Onze klassieke, eenvoudige gouden ringen worden vandaag vaak vervangen door meer naar vorm uitgewerkte exemplaren, in samenspraak tussen het echtpaar en de edelsmid: vaak echte kunstwerkjes. 

Verlovingsring met een vlammend hart gehouden door twee handen. Goud en diamant, 1ste helft 17de eeuw. Privé-verzameling.

























En de liefdesring ? Je kunt natuurlijk gelijk welke ring – en zoveel andere juwelen - schenken uit liefde, maar sommige ringen wijzen in hun samenstelling op tedere gevoelens. Een hartje verwijst natuurlijk naar liefde, een hart onder een kroon naar het huwelijk; nu nog behoort een kroontje of diadeem tot het trouwkleed van de bruid. Diamant, de hardste stof, staat voor de onbreekbaarheid van de relatie, de rode robijn staat voor de liefde. Maar er zijn zoveel redenen om een ring als liefdesgeschenk te herkennen: een ingewerkte vlinder, het boogje en pijltjes van Amor, ook bloemen, vooral rozen en vergeet-mij-nietjes; zelfs – vooral in Frankrijk - een tokkelinstrument, zoals een gitaar of een luit: je réponds à qui me touche… Er worden dus heel wat handsieraden vóór het huwelijk geschonken, zoals verlovingsringen, die dan weer hun eigen symboliek vertonen. Er bestaan mooie exemplaren uit vroegere tijden met verlovingssymboliek, zoals twee handjes die een vlammend hart vasthouden.

Liefdesring met twee gekroonde harten. Zilver met diamant en robijn. 2de helft 18de eeuw. Privé-verzameling.






























De symboliek van de ring gaat natuurlijk veel verder dan de relatie tussen twee mensen, denk maar aan de ring van de vroegere machthebbers, die dan moest gekust worden – de ring, niet de machthebber - als je er op audiëntie kwam. Paus Innocentius III vond rond het jaar 1200 dat alle bisschoppen een ring met een saffier moesten dragen. Saffier was het symbool van het hemels koninkrijk en van de zuiverheid… 

JW

maandag 9 november 2015

Perfect geschild


Een aardappelschiller durft bij tijd en wijlen al wel eens mee verdwijnen met het groenafval. Het zal je daarom niet verbazen dat Mme Butterfly geregeld op zoek moet naar een nieuw exemplaar. Voortaan weet ze waar ze moet kijken.

Een banale aardappelschiller omtoveren tot een designstuk? Dat kan alleen Alessi. De vormgeving van ‘Sfrido’, ook ontworpen door Valerio Sommella, verwijst naar de schillen die je creëert wanneer je het mes gebruikt. De vormgeving is niet alleen knap, 'Sfrido' is ook voorzien van een ergonomische greep, wat voor extra comfort zorgt. De eenzijdige mesjes zijn efficiënt en van uitstekende kwaliteit.

Aardappelschiller ‘Sfrido’ van roestvrij staal. 6,5 x 6 cm, h 3 cm. € 25.

Schommelen in stijl

Mme Butterfly is verzot op stoelen. Gelukkig is haar huis niet ruim genoeg om een verzameling te beginnen. Anders mag deze er zeker nog bij.

The Rocker, een schommelstoel met karakter, werd voor het eerst geïntroduceerd in 1948 door Ernest Race en is ondertussen uitgegroeid tot een waar collector’s item. De robuuste lijnen en het zwarte stalen frame doen de naam eer aan: deze stoel rockt.

BuzziSpace Rocker met stalen frame. BuzziSpace. € 999.


woensdag 4 november 2015

Juwelen, een mannenzaak?

Het zal je niet verbazen, maar Mme Butterfly heeft een goede vriend. Al meer dan twintig jaar kent ze deze man die haar keer op keer verbaast met zijn kennis van de juweelgeschiedenis, van de hedendaagse juweelkunst en van zowat alle toegepaste kunsten in het bijzonder. Boeiend en intelligent zijn de verhalen die hij aan één stuk door opdiept, gebaseerd op waar gebeurde feiten zijn ze uiteraard ook. Niet te versmaden materiaal om voortaan te delen met jullie, beste liefhebbers van tere schoonheid. 

Anders gezegd, zet je schrap voor de schrijfsels van Jan Walgrave, ere-conservater van de provinciale musea van Antwerpen én gloednieuwe gastauteur van jullie geliefde blog. Yes, we love!

XXX,
Mme Butterfly 

Juwelen, een mannenzaak?

Naar het schijnt worden juwelen tegenwoordig ook meer door mannen gedragen. In plaats van juwelen te schenken aan hun geliefde willen ze er zelf ook mee pronken. Waarom niet ? In feite is dat een terugkeer naar hoe het vroeger was. Eertijds waren juwelen mannenzaak. Hoezo ?

De primitieve mensen leefden in de natuur, en waren er ook geheel afhankelijk van. Het vergde moed om met primitieve middelen dieren te jagen en te doden, zowel kuddedieren die voor voedsel zorgden, als roofdieren die de mensen aanvielen. In elke groep mensen was er wel een mannetjesputter die de dood voor ogen zag maar vol moed de holenbeer of de wolf wist te doden, waarna iedereen naar hem opkeek. Hoe gevaarlijker het beest was, des te groter het ontzag bij zijn gezellen. Hij wilde natuurlijk graag voortdurend aan zijn heldendaad herinnerd worden. Wat deed hij ? Hij nam de klauwen of de tanden van het monster en maakte er een snoer van, dat hij om zijn hals droeg. Dat was zijn trofee, die hem gezag en macht gaf. En als hij dan zo’n snoer aan een vrouw gaf wilde dat zeggen: je draagt de tekens van mijn macht, dus jij bent van mij !
Enkele decennia geleden bestond die praktijk nog in zwart Afrika.

De vrouw van een Guéré-chef, Ivoorkust. Ze draagt de luipaardtanden die haar man haar heeft gegeven. Foto ca. 1930.






































Een ander aspect van die mannen-tooizucht: de dierenwereld. Bijna alle mannelijke dieren zijn meer decoratief door de natuur bedeeld dan de vrouwen, zeker bij de vogels, denk maar aan onze simpele haan, de fazanten, de pauwen, verder weg de paradijsvogels en andere leuke vogels die we soms op TV op natuurdocumentaires mogen bewonderen. Ook de leeuw met zijn indrukwekkende manen, het hert met zijn groots gewei maken meer indruk dan de vrouwtjes. Dat heeft de man destijds ook gezien, en hij vond dat hij zich als man best ook mocht sieren met het moois dat de dieren tentoon spreidden. Vandaar de opulente decoratie in het voorkomen van de mannen bij grote gelegenheden, grootse feesten bij de natuurvolkeren. 
Bij veel van die gemeenschappen is de dracht van bijvoorbeeld pluimen van siervogels in strenge regels gegoten. Bij de kaiapo in Amazonië zijn bepaalde pluimen van kleurrijke vogels voorbehouden aan gezagsdragers...

Rituele ceremonie bij de Mendi in West-Papua, Nieuw Guinea. De mannen zijn overdadig getooid met pluimen en onderdelen van diverse “mooie” dieren. 
Het is dus duidelijk: vroeger was het dragen van juwelen een zaak van mannen, en de vrouwen droegen de juwelen die de mannen hun gaven, want de vrouw was ook financieel afhankelijk van haar man... Alleen vorstinnen en de hoogste adellijke dames konden – en mochten -  zelf voor hun tooisels zorgen. 

Is dat nu ook nog zo ? Geenszins. Dat is veranderd na de eerste wereldoorlog. Veel vrouwen hadden jaren voor zichzelf moeten zorgen, omdat hun man in de oorlog vocht, of zelfs gesneuveld was. Na 1918 stonden ze er vaak alleen voor, en velen zagen eindelijk de kans om hun leven zelf in de hand te nemen. Het is de tijd van de charleston, de korte rokken, de jongenskapsels, de lange halskettingen… Omdat veel mannen er niet meer waren moest de vrouw zich ook zelf voorzien van juwelen. 

Maar… het is nog altijd fijn om een juweel te krijgen ! Het is een blijk van  genegenheid, van liefde, van aandacht voor een verjaardag. En er zijn de tradities om in ere te houden…

JW